Arqon o'zagi: organik yoki metall
Po'lat arqon ichida o'zak bor — tolalar aynan uning atrofida o'raladi. Uning organik yoki metall ekani arqon qayerda uzoq ishlashini, qayerda esa bir oyda taslim bo'lishini belgilaydi.
ORGANIK O'ZAK
«o.s.» deb belgilanadi. Bu tabiiy yoki sintetik tolali, moy bilan shimdirilgan o'zak.
U moy zaxirasi bo'lib ishlaydi: arqon har safar bukilganda o'zak siqiladi va tolalarga ichkaridan moy beradi, to'g'rilanganda esa qaytarib shimadi. Shu tariqa arqon tashqaridan yetib bo'lmaydigan joyda moylanadi.
Ikkinchi xususiyati — elastiklik. Organik o'zakli arqon yumshoqroq, bloklarga yengil yotadi va tez-tez bukilishga yaxshiroq chidaydi.
Cheklov ham ikkita. U yuqori haroratni yoqtirmaydi: tola yemiriladi va arqon ichki moysiz qoladi. Va u ko'ndalang bosimga yomon chidaydi.
METALL O'ZAK
«m.s.» deb belgilanadi. Tola o'rniga ichkarida po'lat tola yoki alohida kichik arqon bo'ladi.
Bunday o'zak ezilmaydi. Bu barabanga ko'p qatlam o'ralganda muhim: yuqori qatlamlar pastdagilarni katta kuch bilan bosadi, va bunday sharoitda organik o'zakli arqon yassilanadi, dumaloq shaklini yo'qotadi, o'zini o'zi kesa boshlaydi va tezroq ishdan chiqadi.
Metall o'zak yuqori haroratga chidaydi va shu diametrda arqonga biroz kattaroq uzilish kuchi beradi — ichidagi po'lat hisobiga. Evaziga — egiluvchanlik kamroq, og'irlik ko'proq.
QAYERDA QAYSI BIRI QO'YILADI
Organik o'zak: bir qatlam o'raladigan kranlar, polispastlar, stroplar, tortqilar, barabanga yuki katta bo'lmagan chig'irlar, oddiy takelaj ishi.
Metall o'zak: ko'p qatlam o'raladigan barabanlar, og'ir ish rejimi, yaqinda yuqori harorat, katta taranglik.
ASOSIY XATO
Birini boshqasiga «omborda shunisi bor edi» degani uchun almashtirish mumkin emas, va bu ehtiyotkorlik emas, amaliyot.
Metall o'zakli arqon qattiqroq: yumshoq arqonga mo'ljallangan mexanizmga qo'yilsa, kichik diametrli bloklarga yomonroq yotadi va bukilish joylarida tezroq charchaydi.
Teskari almashtirish yanada yomon: ko'p qatlam o'raladigan barabanga qo'yilgan organik o'zakli arqon bir necha haftada ezilib qoladi.
Ishlayotgan mexanizmda arqonni almashtirayotganda avval nima turganini ayting: konstruksiya, o'zak, o'ram yo'nalishi. Bu diametr va xotira bo'yicha tanlashdan ishonchliroq.